Το Τεχνικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδας επανέρχεται σε ένα ζήτημα το οποίο εκκρεμεί επί μακρόν και το οποίο πλέον δεν συνιστά απλώς διοικητική εκκρεμότητα, αλλά ζήτημα ουσίας που αφορά τη διαφάνεια, την τεχνική επάρκεια και την αξιοπιστία του σχεδιασμού για ένα εθνικής σημασίας έργο υποδομής: τη σιδηροδρομική σύνδεση της Πάτρας.

Η διαδρομή των ενεργειών που έχουν προηγηθεί είναι απολύτως σαφής, τεκμηριωμένη και διαρκώς επαναλαμβανόμενη, χωρίς μέχρι σήμερα αποτέλεσμα:

1. Με το υπ’ αρ. πρωτ. 1439/18.07.2024 έγγραφό μας προς τον τότε Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, ζητήθηκε η αποστολή των πλήρων τεχνικών φακέλων που υποβλήθηκαν στο CEF II (Connecting Europe Facility II), καθώς και της σχετικής αλληλογραφίας και των αιτιολογημένων παρατηρήσεων απόρριψης. Το αίτημα αυτό δεν ήταν τυπικό· αφορούσε τη στοιχειώδη βάση για την κατανόηση των λόγων μη ένταξης ενός έργου σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
2. Τον Σεπτέμβριο του 2024, κατόπιν επανειλημμένων οχλήσεων, ενημερωθήκαμε ότι το ανωτέρω έγγραφο δεν είχε πρωτοκολληθεί, παρά το γεγονός ότι είχε αποσταλεί ορθά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Μας υποδείχθηκε δε να το επανυποβάλουμε στο ίδιο ακριβώς ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο οποίο είχε αρχικώς αποσταλεί. Το έγγραφο επανεστάλη χωρίς καμία μεταβολή στο περιεχόμενό του και, στην περίπτωση αυτή, έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου, πλην όμως ούτε τότε υπήρξε οποιαδήποτε ανταπόκριση.
3. Με το υπ’ αρ. πρωτ. 1677/25.09.2024 έγγραφό μας προς τον Πρωθυπουργό, το ζήτημα τέθηκε στο ανώτατο επίπεδο, επισημαίνοντας ότι η επαναλαμβανόμενη απόρριψη του έργου καθιστά επιβεβλημένη την πλήρη τεχνική αποτίμηση των προηγούμενων υποβολών. Ούτε στην περίπτωση αυτή υπήρξε ανταπόκριση.
4. Στη σύσκεψη της 11.12.2025 στην Πάτρα, το αίτημα τέθηκε εκ νέου από εμένα προσωπικά ως πρώτη προτεραιότητα. Εκ μέρους σας αναλήφθηκε ρητή δημόσια δέσμευση για την άμεση αποστολή των δύο τεχνικών φακέλων, με σχετική εντολή προς τη διοίκηση της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ. Η δέσμευση αυτή δεν υλοποιήθηκε.
5. Σε συνέχεια της υπ’ αρ. 25527/13-02-2026 επιστολής σας για τη συγκρότηση Κοινής Ομάδας Εργασίας, το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, με το υπ’ αρ. πρωτ. 311/24.02.2026 έγγραφό του, επανέλαβε το αίτημα και το έθεσε ρητά ως προϋπόθεση ουσιαστικής συμμετοχής στη διαδικασία διαμόρφωσης πρότασης.
6. Κατά τη σύσκεψη της 20 Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο της Ομάδας Εργασίας, η ίδια δέσμευση επαναλήφθηκε δημοσίως. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει υπάρξει καμία ανταπόκριση.

Η ακολουθία αυτή δεν συνιστά απλώς χρονική καταγραφή. Συνιστά πλήρη τεκμηρίωση ότι ένα απολύτως συγκεκριμένο, επαναλαμβανόμενο και θεσμικά εύλογο αίτημα παραμένει αναπάντητο σε όλα τα επίπεδα.

Κύριε Αναπληρωτή Υπουργέ,

Το αίτημα αυτό δεν αφορά ενημέρωση γενικού χαρακτήρα. Αφορά τον πυρήνα της τεχνικής επάρκειας του έργου. Η σιδηροδρομική σύνδεση της Πάτρας αποτελεί τμήμα του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) και υπόκειται σε αυστηρό πλαίσιο αξιολόγησης ως προς:

• την τεχνική ωριμότητα,
• τη χρηματοδοτική βιωσιμότητα,
• τη μεθοδολογία ανάλυσης κόστους–οφέλους,
• τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του μηχανισμού CEF.

Η γνώση των λόγων απόρριψης των προηγούμενων υποβολών δεν αποτελεί απλώς χρήσιμη πληροφορία. Αποτελεί αναγκαία συνθήκη για οποιονδήποτε σοβαρό επανασχεδιασμό. Παρά ταύτα, στην παρούσα φάση:

• εξελίσσεται διαδικασία σχεδιασμού χωρίς πρόσβαση στα κρίσιμα τεχνικά δεδομένα,
• «λειτουργεί» Ομάδα Εργασίας χωρίς τεκμηριωμένο υπόβαθρο άρα και αντικείμενο,
• διατυπώνονται κατευθύνσεις χωρίς συστηματική αξιολόγηση των απορριφθέντων σεναρίων.

Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν διασφαλίζεται ούτε η τεχνική εγκυρότητα ούτε η χρηματοδοτική αξιοπιστία μιας νέας πρότασης.

Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας είναι ο μόνος φορέας που, επί δύο έτη, επιμένει στη θεμελιώδη προϋπόθεση κάθε σοβαρού σχεδιασμού δημόσιων τεχνικών και αναπτυξιακών έργων: τη γνώση των πραγματικών δεδομένων. Η τεχνική επάρκεια ενός έργου δεν προκύπτει από διαδικασίες διαβούλευσης χωρίς δεδομένα, ούτε από προφορικές περιγραφές, από Δελτία Τύπου ή αποσπασματικές αναφορές.

Προκύπτει από:

• πλήρη γνώση των προηγούμενων υποβολών,
• τεκμηριωμένη αποτίμηση των απορρίψεων,
• συστηματικό επανασχεδιασμό με βάση τα πραγματικά δεδομένα.

Η επιμονή μας στη διάθεση των στοιχείων αυτών δεν συνιστά επιλογή αντιπολιτευτικής στάσης. Αποτελεί στοιχειώδη θεσμική υποχρέωση.

Για τους λόγους αυτούς, σας καλούμε εκ νέου και με σαφήνεια:

• να μας αποστείλετε τους δύο πλήρεις τεχνικούς φακέλους που υποβλήθηκαν στο CEF II όπως έχετε δεσμευτεί,
• να κοινοποιήσετε τη σχετική αλληλογραφία και τις αιτιολογημένες παρατηρήσεις απόρριψης,
• να διαβιβάσετε εγγράφως την τεχνικά τεκμηριωμένη πρόταση που το Υπουργείο προωθεί για τη διέλευση του σιδηροδρόμου από την Πάτρα έως το Νέο Λιμάνι.

Η περαιτέρω μη ανταπόκριση σε ένα σαφώς διατυπωμένο, τεκμηριωμένο και επανειλημμένο αίτημα δεν μπορεί πλέον να εκληφθεί ως διοικητική υστέρηση, αλλά ως πολιτική επιλογή που επηρεάζει ουσιωδώς τους όρους με τους οποίους εξελίσσεται η διαδικασία σχεδιασμού.

Η απουσία τεχνικών δεδομένων και η μη τήρηση των επανειλημμένων δεσμεύσεων δημιουργεί ένα αντικειμενικό κενό αξιοπιστίας στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Όπως γίνεται αντιληπτό το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας δεν μπορεί να συνδράμει ουσιαστικά σε έναν σχεδιασμό που δεν στηρίζεται σε πλήρη και διαθέσιμα τεχνικο-οικονομικά δεδομένα.

Το άρθρο Επιστολή του Προέδρου ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας στον Αν. Υπουργό Μεταφορών: Επανειλημμένα αναπάντητα αιτήματα για παροχή τεχνικών δεδομένων και στοιχείων για τη Σιδηροδρομική Σύνδεση Πάτρας εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.

Βαγγέλη Καραχάλιου

Η απόφαση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την επ’ αόριστον αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού–Καλαβρύτων δεν συνιστά πράξη προληπτικής ασφάλειας. Συνιστά ομολογία αποτυχίας, αλλά και σημαντικών διαχειριστικών λαθών που έγιναν στο μεσοδιάστημα από πολλούς και σε πολλά επίπεδα. 

Αποτυχίας ενός διοικητικού μηχανισμού που επί τρία χρόνια, μετά τις πυρκαγιές του 2023, δεν έκανε τα αυτονόητα:

• δεν εκτίμησε συστηματικά τον γεωτεχνικό κίνδυνο,
• δεν ιεράρχησε παρεμβάσεις,
• δεν υλοποίησε έργα προστασίας,
• δεν εγκατέστησε αξιόπιστα συστήματα παρακολούθησης

Και σήμερα, αντί να λογοδοτήσει για την αδράνεια, επιλέγει να κλείσει τη γραμμή.

Η ασφάλεια, όμως, δεν είναι διοικητική διατύπωση. Είναι τεχνική κατάσταση, μετρήσιμη και τεκμηριωμένη. Προϋποθέτει ανάλυση κινδύνου (risk assessment), εκτίμηση πιθανότητας αστοχίας (probability of failure), αξιολόγηση συνεπειών (consequence analysis) και σαφή κριτήρια αποδοχής (risk acceptance criteria). Πού είναι αυτά τα δεδομένα; Ποια υπηρεσία τα υπέγραψε; Ποιο πρωτόκολλο ενεργοποιήθηκε ώστε να οδηγηθούμε από τη λειτουργία στην αναστολή;

Η απουσία απαντήσεων δεν είναι τυπικό έλλειμμα, αλλά ουσιαστικό. Διότι χωρίς τεκμηριωμένη εισήγηση, η απόφαση παύει να είναι τεχνική και γίνεται πολιτική πράξη αποφυγής ευθύνης.

Ο αρμόδιος Αν. Υπουργός επέλεξε να παρουσιάσει το ζήτημα ως πρόβλημα ορίων/ιδιοκτησίας: ότι η ευθύνη δηλαδή των Σιδηροδρόμων Ελλάδος Μ.Α.Ε. (της νέας εταιρείας που διαχειρίζεται το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο), εξαντλείται εντός της ζώνης απαλλοτρίωσης και ότι το ορεινό περιβάλλον εκτός αυτής δεν εμπίπτει στην διοικητική του αρμοδιότητα.

Πρόκειται για θέση τεχνικά αβάσιμη, διοικητικά επικίνδυνη και πολιτικά επιφανειακή. Σε ορεινά γραμμικά έργα, η ευστάθεια πρανών, η δυναμική των βραχοπτώσεων και η συμπεριφορά της λεκάνης απορροής συγκροτούν ενιαίο πεδίο κινδύνου.

Η φύση δεν αναγνωρίζει διοικητικά όρια και η ασφάλεια δεν τεμαχίζεται σε αρμοδιότητες.

Η επίκληση αυτής της λογικής δεν απαλλάσσει από την ευθύνη του Υπουργείου. Την αποκαλύπτει.

Διότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι γιατί υπάρχουν βράχοι στο βουνό. Αυτό είναι δεδομένο εδώ και 130 χρόνια. Το ερώτημα είναι τι έκανε η διοίκηση και η πολιτική ηγεσία για να διαχειριστεί αυτόν τον κίνδυνο μετά από ένα γεγονός – τις πυρκαγιές του 2023 – που επιδείνωσε τις συνθήκες. Και η απάντηση, όσο δυσάρεστη και αν είναι, είναι ότι δεν έκανε όσα όφειλε.

Δεν εκπονήθηκε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποτίμησης του κινδύνου από καταπτώσεις βράχων και ροές φερτών υλικών κατά μήκος της Σιδηροδρομικής Γραμμής, δεν ωρίμασαν τα κατάλληλα έργα προστασίας από βραχοπτώσεις, όπως φράγματα συγκράτησης, δίκτυα βραχοπροστασίας ούτε εγκαταστάθηκε ποτέ ένα σύστημα παρακολούθησης (monitoring) και έγκαιρης προειδοποίησης.

Αντί αυτών, επιλέχθηκε η σταδιακή ανοχή του προβλήματος, μέχρι τη στιγμή που το πολιτικό κόστος κατέστη μεγαλύτερο από το λειτουργικό όφελος. Τότε ελήφθη η απόφαση: όχι για να λυθεί το πρόβλημα, αλλά για να πάψει να βαραίνει τους πολιτικούς καριέρας που φαίνεται να αγαπούν την καρέκλα αλλά όχι την ευθύνη.

Η συγκυρία δεν είναι άσχετη. Σε ένα περιβάλλον όπου η σιδηροδρομική ασφάλεια βρίσκεται υπό αυξημένο δημόσιο και δικαστικό έλεγχο, η επιλογή της αναστολής λειτουργίας εμφανίζεται ως ασφαλής διοικητική και κυρίως πολιτική διέξοδος.

Όμως η ασφάλεια δεν κατακτάται με το κλείσιμο των υποδομών. Διασφαλίζεται με την ενίσχυσή τους. Διαφορετικά, η έννοια της ασφάλειας εργαλειοποιείται ως άλλοθι.

Ο Οδοντωτός δεν είναι μια οποιαδήποτε γραμμή. Είναι μια υποδομή που λειτούργησε αδιάλειπτα για περισσότερο από έναν αιώνα, σε πολύ δυσμενέστερες συνθήκες και με ασύγκριτα λιγότερα τεχνικά μέσα. Το να κλείνει σήμερα, όχι επειδή αποδείχθηκε τεχνικά ανεπαρκής, αλλά επειδή η διοίκηση και η πολιτική ηγεσία αποδείχθηκε ανεπαρκής να τον υποστηρίξει, συνιστά ιστορική οπισθοδρόμηση.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας παίρνει την ευθύνη πάνω του.

Διατύπωσε μια σαφή πρόταση: την ανάληψη της πλήρους τεχνικής τεκμηρίωσης, της εκπόνησης των απαιτούμενων μελετών και της ωρίμανσης και υλοποίησης των έργων που θα οδηγήσουν στην ασφαλή επαναλειτουργία της γραμμής.

Πρόκειται για μια πρόταση ανάληψης ευθύνης εκεί όπου η διοίκηση και οι πολιτικοί την αποφεύγουν παρότι εκλέγονται για αυτό!!!

Με μία αυτονόητη προϋπόθεση: να τεθούν στη διάθεση της τεχνικής κοινότητας τα πρωτόκολλα ασφαλείας που επικαλείται το Υπουργείο και να καθοριστούν με σαφήνεια οι προδιαγραφές που απαιτούνται για την επαναλειτουργία. Χωρίς αυτά, δεν υπάρχει τεχνική διαδικασία. Υπάρχει διοικητική αβεβαιότητα.

Η υπόθεση του Οδοντωτού δεν είναι τοπική. Είναι θεσμική. Αναδεικνύει το πώς ένα σύστημα, αντί να διαχειρίζεται τον κίνδυνο με γνώση και ευθύνη, επιλέγει να τον αποφεύγει με αποφάσεις αναστολής.

Το ΤΕΕ μπορεί και θα αναλάβει την ευθύνη εκεί που οι πολιτικοί την αποτάσσουν. Θα μας δώσουν τα εχέγγυα και την αρμοδιότητα; Και αν ναι, αυτό θα γίνει έγκαιρα;

Όπως θα συμπλήρωνε ο Σένεκας: Veritas odit moras (η αλήθεια απεχθάνεται την καθυστέρηση)

Το άρθρο Οδοντωτός: τρία χρόνια αδράνειας, μία απόφαση φυγής και ένα ΤΕΕ που βγαίνει μπροστά και παίρνει την πλήρη ευθύνη εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.

Κύριε Υπουργέ,

Σε συνέχεια της επιστολής σας για τη συγκρότηση Κοινής Ομάδας Εργασίας με αντικείμενο τη «διαμόρφωση της οριστικής πρότασης» για τη σιδηροδρομική έλευση στην Πάτρα, το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας οφείλει να τοποθετηθεί με σαφήνεια.

Η συμμετοχή του ΤΕΕ σε τέτοιες διαδικασίες απορρέει από τον ρόλο του ως συνταγματικά κατοχυρωμένου τεχνικού συμβούλου της Πολιτείας. Δεν μπορεί, όμως, να είναι ούτε τυπική ούτε προσχηματική, ούτε να υποκαθιστά την αρμοδιότητα των καθ’ ύλην υπευθύνων φορέων σχεδιασμού. Προϋποθέτει πλήρη τεχνική ενημέρωση, διαφάνεια, σαφή οριοθέτηση ρόλων και συνέπεια στις δημόσιες δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί.

Στο πλαίσιο αυτό, η αποτελεσματική λειτουργία της Ομάδας Εργασίας και η τεχνικά τεκμηριωμένη συμμετοχή μας σε αυτήν προϋποθέτουν την άμεση ανταπόκρισή σας στα ακόλουθα ζητήματα, επί των οποίων έχετε αναλάβει δημόσια δέσμευση, ενώ το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας έχει ήδη αιτηθεί εγγράφως από το καλοκαίρι του 2024 χωρίς έως σήμερα ανταπόκριση.

Ακολούθως, παρατίθεται ολόκληρη η επιστολή:

Το άρθρο Απαντητική επιστολή στον Αν. Υπουργό Μεταφορών για τη συμμετοχή του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας στην Ομάδα Εργασίας για την πρόταση σιδηροδρομικής σύνδεσης Πατρών εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.

Με την παρούσα επιστολή, σας μεταφέρουμε την έντονη και δικαιολογημένη ανησυχία της κοινωνίας της Δυτικής Ελλάδας σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν το έργο της υπογειοποίησης της διπλής ηλεκτροκίνητης σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα Ρίο – Νέο Λιμάνι Πάτρας.

Η ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του Υπουργείου σας, της 4ης Ιουλίου, για την ολοκλήρωση του χρηματοδοτικού κύκλου του προγράμματος CEF II (2021–2027) και την ένταξη του έργου Αλεξανδρούπολη – Πύθιο, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται η γραμμή Ρίο – Πάτρα, δημιουργεί έντονο αίσθημα απογοήτευσης και αδικίας. Ιδίως όταν υπάρχουν επανειλημμένες δημόσιες δεσμεύσεις – συμπεριλαμβανομένων δηλώσεων του ίδιου του Πρωθυπουργού – για την υλοποίηση του έργου.

Η εν λόγω εξέλιξη συνιστά βαρύτατο πλήγμα στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της περιοχής, καθώς η σιδηροδρομική απομόνωση της Δυτικής Ελλάδας παγιώνεται. Η μη υλοποίηση του έργου Ρίο – Πάτρα – και δη της υπογειοποίησης στο πυκνοδομημένο αστικό μέτωπο – αναιρεί τον πυρήνα ενός βιώσιμου, σύγχρονου και κοινωνικά δίκαιου μοντέλου μεταφορών, υπονομεύοντας τις βασικές αρχές της εδαφικής συνοχής και της πράσινης μετάβασης.

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας / Τμήμα Δυτικής Ελλάδας, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου ως Τεχνικός Σύμβουλος της Πολιτείας, έχει από τον Ιούλιο του 2024 αναλάβει σειρά τεκμηριωμένων πρωτοβουλιών για την προώθηση και διασφάλιση της χρηματοδότησης του έργου.
Παρόλα αυτά:

• Με επιστολή μας προς τον τότε Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Σταϊκούρα, ζητήσαμε την επίσημη αποστολή του πλήρους φακέλου της πρότασης που κατατέθηκε στο CEF II καθώς και της σχετικής αλληλογραφίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να προβούμε σε αξιολόγηση και υποβολή τεχνικών βελτιώσεων. Δεν λάβαμε καμία ανταπόκριση.
• Τον Σεπτέμβριο του 2024, με επιστολή προς τον Πρωθυπουργό, αιτηθήκαμε την προσωπική του παρέμβαση ώστε η τρίτη υποβολή του φακέλου να καταστεί ουσιαστική και ώριμη από τεχνικοοικονομικής πλευράς. Και σε αυτή την περίπτωση, δεν υπήρξε καμία θεσμική ανταπόκριση.
• Σαφής και τεκμηριωμένη υπήρξε και η τοποθέτηση του Τεχνικού Επιμελητηρίου/Τμήμα Δυτικής Ελλάδας ως προς την πρόταση του ΟΣΕ για αναβάθμιση της γραμμής, η οποία, όπως επισημάναμε, συνιστά για κραυγαλέα αλλοίωση του αρχικού σχεδιασμού και μετατροπή ενός αναπτυξιακού έργου σε μια απλή βελτίωση υφιστάμενων υποδομών η οποία απογυμνώνει την Πάτρα και την Ηλεία από βασικές συγκοινωνιακές προοπτικές.

Παρά τις διαδοχικές και αιτιολογημένες παρεμβάσεις μας, τα θεσμικά αντανακλαστικά των αρμόδιων αρχών παρέμειναν αδρανή, οδηγώντας στην απώλεια μιας ακόμη ευκαιρίας για ουσιαστική αναβάθμιση των σιδηροδρομικών υποδομών της περιοχής.

Στη συνέχεια μπορείτε να διαβάσετε στο παρκάτω αρχείο ολόκληρη την Επιστολή του Προέδρου ΤΕΕ/ΤΔΕ προς Αν. Υπουργό κ. Παπαθανάση με θέμα: Σιδηροδρομική απομόνωση της Πάτρας – Αίτημα για σαφείς απαντήσεις και ενεργοποίηση εναλλακτικών χρηματοδοτικών λύσεων.

Το άρθρο Σιδηροδρομική απομόνωση της Πάτρας – Αίτημα για σαφείς απαντήσεις και ενεργοποίηση εναλλακτικών χρηματοδοτικών λύσεων εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.