προς τον Αν. Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Με την ανάληψη των καθηκόντων σας στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, θα ήθελα, εκ μέρους του Τεχνικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδας, να σας ευχηθώ κάθε επιτυχία στο έργο σας και να θέσω υπόψη σας ένα ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας για την περιοχή μας, αλλά και για τη χώρα συνολικά: την ασφαλή επαναλειτουργία της σιδηροδρομικής γραμμής Διακοπτού – Καλαβρύτων.

Ο ιστορικός Οδοντωτός παραμένει επ’ αόριστον εκτός λειτουργίας από τις 12 Μαρτίου 2025, μέσω μιας ανακοίνωσης του Γραφείου Τύπου του ΟΣΕ, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει παρουσιαστεί δημόσια ένας ολοκληρωμένος τεχνικός και επιχειρησιακός οδικός χάρτης που να οδηγεί με σαφήνεια στην αποκατάσταση της λειτουργίας της γραμμής.

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, ανταποκρινόμενο στον θεσμικό του ρόλο, συμμετείχε όλο το προηγούμενο διάστημα σε διάλογο με το Υπουργείο σχετικά με την προετοιμασία της Προγραμματικής Σύμβασης, μέσω της οποίας θα αναλάμβανε τον ρόλο του Φορέα Υλοποίησης των απαιτούμενων μελετών και τεχνικών παρεμβάσεων.

Μετά τη σύσκεψη της 30ής Μαρτίου 2026, η εξέλιξη της διαδικασίας παρέμεινε ουσιαστικά εγκλωβισμένη στο επίπεδο του καθορισμού του αντικειμένου της ίδιας της Προγραμματικής Σύμβασης, χωρίς να μεταβεί στο στάδιο της υλοποίησης των αναγκαίων ενεργειών για την ασφαλή επαναλειτουργία της γραμμής.

Ο εγκλωβισμός αυτός ήταν εμφανής ήδη από την αρχική επιφυλακτικότητα του Υπουργείου ως προς τη συμμετοχή του στην Προγραμματική Σύμβαση και στη συνέχεια από τις διαδοχικές εκδοχές του φυσικού αντικειμένου που διαβιβάζονταν προς το ΤΕΕ.

Η τελευταία επίσημη επικοινωνία του Υπουργείου με το ΤΕΕ, στις 25 Μαΐου 2026, εξακολουθούσε να αφορά τροποποιήσεις του σκοπού της Προγραμματικής Σύμβασης. Η αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας βρήκε, συνεπώς, μια διαδικασία που παρέμενε περιορισμένη στον προσδιορισμό του «τι θα μελετηθεί», αντί να έχει ήδη περάσει στο «πώς και πότε θα υλοποιηθούν οι απαραίτητες παρεμβάσεις».

Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας εξακολουθεί να πιστεύει ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς η επαναλειτουργία του Οδοντωτού, αλλά η ασφαλής, τεχνικά τεκμηριωμένη και επιχειρησιακά βιώσιμη επαναλειτουργία του.

Κύριε Υπουργέ,
Η ανάληψη των καθηκόντων σας δημιουργεί την προσδοκία μιας νέας αφετηρίας στη διαχείριση ενός ζητήματος που επί πολλούς μήνες παραμένει σε εκκρεμότητα, παρά τη σοβαρότητά του.

Ο ιστορικός Οδοντωτός παραμένει κλειστός χωρίς απτή τεχνική τεκμηρίωση με την επίκληση ωστόσο σοβαρών λόγων επικινδυνότητας. Οι τοπικές κοινωνίες, οι επαγγελματίες, οι πολίτες και οι θεσμικοί φορείς αναμένουν πλέον όχι νέες συζητήσεις, αλλά ένα σαφές σχέδιο ενεργειών, με χρονοδιάγραμμα, υπευθυνότητα και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Το Τεχνικό Επιμελητήριο κατέθεσε εγκαίρως τις τεχνικές του προτάσεις, συμμετείχε καλόπιστα σε όλες τις μέχρι σήμερα διαδικασίες και ανταποκρίθηκε σε κάθε αίτημα του Υπουργείου, αναλαμβάνοντας την πλήρη ευθύνη εκεί που παρατηρήθηκε αδυναμία συνεννόησης, συντονισμού και ανάληψης υποχρεώσεων.

Η μέχρι σήμερα συζήτηση για την Προγραμματική Σύμβαση ανέδειξε μια ουσιαστική τεχνική διαφορά προσέγγισης. Η πρότασή μας βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο τεσσάρων (4) διαδοχικών βημάτων — μελέτη διακινδύνευσης (εφόσον δεν υπάρχει), προσωρινές επεμβάσεις άρσης επικινδυνότητας, μελέτη μόνιμων έργων προστασίας και κατασκευή τους — τα οποία συμπληρώνονται από ένα μόνιμο σύστημα παρακολούθησης, έγκαιρης προειδοποίησης και επιχειρησιακής διαχείρισης κινδύνου.

Σήμερα, τρεις μήνες αργότερα, θεωρούμε ότι η υπόθεση δεν μπορεί να συνεχίσει να εξελίσσεται αποσπασματικά ή χωρίς τον αναγκαίο θεσμικό συντονισμό όλων των εμπλεκομένων.

Η τεχνική πραγματικότητα δεν μεταβάλλεται από μόνη της και η ασφάλεια μιας κρίσιμης σιδηροδρομικής υποδομής δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο αποσπασματικών πολιτικών αποφάσεων όπως αυτών που οδήγησαν ενδεχομένως και στο κλείσιμό της γραμμής.

Για τον λόγο αυτό, ζητούμε την άμεση σύγκληση ευρείας σύσκεψης, υπό την προεδρία σας, με τη συμμετοχή του Υπουργείου, του ΟΣΕ, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, των Δήμων Αιγιαλείας και Καλαβρύτων και του ΤΕΕ, προκειμένου να αξιολογηθούν όλα τα διαθέσιμα τεχνικά δεδομένα, να αποσαφηνιστεί η κατάσταση των ήδη εκπονηθεισών μελετών και να καθοριστούν, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, τα επόμενα βήματα.

Η ασφαλής επαναλειτουργία του Οδοντωτού δεν μπορεί να στηριχθεί σε αναζήτηση «βεβαιώσεων ότι το βουνό δεν είναι επικίνδυνο» ούτε σε αποφυγή ευθύνης όσων έχουν την αρμοδιότητα να επενεργούν ως επισπεύδοντες για την προστασία της ιδιοκτησίας τους και την ασφαλή λειτουργία της γραμμής με σαφείς κανόνες και κατάλληλα σχεδιασμένα πρωτόκολλα. Οφείλει να εδράζεται σε τεκμηριωμένες μελέτες, σαφείς αρμοδιότητες, στοχευμένες παρεμβάσεις και διαρκή παρακολούθηση της υποδομής.

Πλέον, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν οι επιστημονικές γνώσεις ή οι τεχνικές δυνατότητες για να επαναλειτουργήσει με ασφάλεια ο Οδοντωτός. Αυτές υπάρχουν. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν υπάρχει η πολιτική βούληση να μετατραπούν σε αποφάσεις. Αναμένουμε την πρωτοβουλία σας.

Το άρθρο Αίτημα άμεσης σύσκεψης για τον καθορισμό οδικού χάρτη ασφαλούς επαναλειτουργίας της ιστορικής σιδηροδρομικής γραμμής Διακοπτού – Καλαβρύτων εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.

Το άρθρο Επιστολή του Προέδρου ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας προς τον Αν. Υπουργό Μεταφορών αναφορικά με τα διαβιβασθέντα στοιχεία για το έργο της σιδηροδρομικής σύνδεσης της Πάτρας εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδας επανέρχεται σε ένα ζήτημα το οποίο εκκρεμεί επί μακρόν και το οποίο πλέον δεν συνιστά απλώς διοικητική εκκρεμότητα, αλλά ζήτημα ουσίας που αφορά τη διαφάνεια, την τεχνική επάρκεια και την αξιοπιστία του σχεδιασμού για ένα εθνικής σημασίας έργο υποδομής: τη σιδηροδρομική σύνδεση της Πάτρας.

Η διαδρομή των ενεργειών που έχουν προηγηθεί είναι απολύτως σαφής, τεκμηριωμένη και διαρκώς επαναλαμβανόμενη, χωρίς μέχρι σήμερα αποτέλεσμα:

1. Με το υπ’ αρ. πρωτ. 1439/18.07.2024 έγγραφό μας προς τον τότε Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, ζητήθηκε η αποστολή των πλήρων τεχνικών φακέλων που υποβλήθηκαν στο CEF II (Connecting Europe Facility II), καθώς και της σχετικής αλληλογραφίας και των αιτιολογημένων παρατηρήσεων απόρριψης. Το αίτημα αυτό δεν ήταν τυπικό· αφορούσε τη στοιχειώδη βάση για την κατανόηση των λόγων μη ένταξης ενός έργου σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
2. Τον Σεπτέμβριο του 2024, κατόπιν επανειλημμένων οχλήσεων, ενημερωθήκαμε ότι το ανωτέρω έγγραφο δεν είχε πρωτοκολληθεί, παρά το γεγονός ότι είχε αποσταλεί ορθά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Μας υποδείχθηκε δε να το επανυποβάλουμε στο ίδιο ακριβώς ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο οποίο είχε αρχικώς αποσταλεί. Το έγγραφο επανεστάλη χωρίς καμία μεταβολή στο περιεχόμενό του και, στην περίπτωση αυτή, έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου, πλην όμως ούτε τότε υπήρξε οποιαδήποτε ανταπόκριση.
3. Με το υπ’ αρ. πρωτ. 1677/25.09.2024 έγγραφό μας προς τον Πρωθυπουργό, το ζήτημα τέθηκε στο ανώτατο επίπεδο, επισημαίνοντας ότι η επαναλαμβανόμενη απόρριψη του έργου καθιστά επιβεβλημένη την πλήρη τεχνική αποτίμηση των προηγούμενων υποβολών. Ούτε στην περίπτωση αυτή υπήρξε ανταπόκριση.
4. Στη σύσκεψη της 11.12.2025 στην Πάτρα, το αίτημα τέθηκε εκ νέου από εμένα προσωπικά ως πρώτη προτεραιότητα. Εκ μέρους σας αναλήφθηκε ρητή δημόσια δέσμευση για την άμεση αποστολή των δύο τεχνικών φακέλων, με σχετική εντολή προς τη διοίκηση της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ. Η δέσμευση αυτή δεν υλοποιήθηκε.
5. Σε συνέχεια της υπ’ αρ. 25527/13-02-2026 επιστολής σας για τη συγκρότηση Κοινής Ομάδας Εργασίας, το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, με το υπ’ αρ. πρωτ. 311/24.02.2026 έγγραφό του, επανέλαβε το αίτημα και το έθεσε ρητά ως προϋπόθεση ουσιαστικής συμμετοχής στη διαδικασία διαμόρφωσης πρότασης.
6. Κατά τη σύσκεψη της 20 Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο της Ομάδας Εργασίας, η ίδια δέσμευση επαναλήφθηκε δημοσίως. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει υπάρξει καμία ανταπόκριση.

Η ακολουθία αυτή δεν συνιστά απλώς χρονική καταγραφή. Συνιστά πλήρη τεκμηρίωση ότι ένα απολύτως συγκεκριμένο, επαναλαμβανόμενο και θεσμικά εύλογο αίτημα παραμένει αναπάντητο σε όλα τα επίπεδα.

Κύριε Αναπληρωτή Υπουργέ,

Το αίτημα αυτό δεν αφορά ενημέρωση γενικού χαρακτήρα. Αφορά τον πυρήνα της τεχνικής επάρκειας του έργου. Η σιδηροδρομική σύνδεση της Πάτρας αποτελεί τμήμα του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) και υπόκειται σε αυστηρό πλαίσιο αξιολόγησης ως προς:

• την τεχνική ωριμότητα,
• τη χρηματοδοτική βιωσιμότητα,
• τη μεθοδολογία ανάλυσης κόστους–οφέλους,
• τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του μηχανισμού CEF.

Η γνώση των λόγων απόρριψης των προηγούμενων υποβολών δεν αποτελεί απλώς χρήσιμη πληροφορία. Αποτελεί αναγκαία συνθήκη για οποιονδήποτε σοβαρό επανασχεδιασμό. Παρά ταύτα, στην παρούσα φάση:

• εξελίσσεται διαδικασία σχεδιασμού χωρίς πρόσβαση στα κρίσιμα τεχνικά δεδομένα,
• «λειτουργεί» Ομάδα Εργασίας χωρίς τεκμηριωμένο υπόβαθρο άρα και αντικείμενο,
• διατυπώνονται κατευθύνσεις χωρίς συστηματική αξιολόγηση των απορριφθέντων σεναρίων.

Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν διασφαλίζεται ούτε η τεχνική εγκυρότητα ούτε η χρηματοδοτική αξιοπιστία μιας νέας πρότασης.

Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας είναι ο μόνος φορέας που, επί δύο έτη, επιμένει στη θεμελιώδη προϋπόθεση κάθε σοβαρού σχεδιασμού δημόσιων τεχνικών και αναπτυξιακών έργων: τη γνώση των πραγματικών δεδομένων. Η τεχνική επάρκεια ενός έργου δεν προκύπτει από διαδικασίες διαβούλευσης χωρίς δεδομένα, ούτε από προφορικές περιγραφές, από Δελτία Τύπου ή αποσπασματικές αναφορές.

Προκύπτει από:

• πλήρη γνώση των προηγούμενων υποβολών,
• τεκμηριωμένη αποτίμηση των απορρίψεων,
• συστηματικό επανασχεδιασμό με βάση τα πραγματικά δεδομένα.

Η επιμονή μας στη διάθεση των στοιχείων αυτών δεν συνιστά επιλογή αντιπολιτευτικής στάσης. Αποτελεί στοιχειώδη θεσμική υποχρέωση.

Για τους λόγους αυτούς, σας καλούμε εκ νέου και με σαφήνεια:

• να μας αποστείλετε τους δύο πλήρεις τεχνικούς φακέλους που υποβλήθηκαν στο CEF II όπως έχετε δεσμευτεί,
• να κοινοποιήσετε τη σχετική αλληλογραφία και τις αιτιολογημένες παρατηρήσεις απόρριψης,
• να διαβιβάσετε εγγράφως την τεχνικά τεκμηριωμένη πρόταση που το Υπουργείο προωθεί για τη διέλευση του σιδηροδρόμου από την Πάτρα έως το Νέο Λιμάνι.

Η περαιτέρω μη ανταπόκριση σε ένα σαφώς διατυπωμένο, τεκμηριωμένο και επανειλημμένο αίτημα δεν μπορεί πλέον να εκληφθεί ως διοικητική υστέρηση, αλλά ως πολιτική επιλογή που επηρεάζει ουσιωδώς τους όρους με τους οποίους εξελίσσεται η διαδικασία σχεδιασμού.

Η απουσία τεχνικών δεδομένων και η μη τήρηση των επανειλημμένων δεσμεύσεων δημιουργεί ένα αντικειμενικό κενό αξιοπιστίας στη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Όπως γίνεται αντιληπτό το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας δεν μπορεί να συνδράμει ουσιαστικά σε έναν σχεδιασμό που δεν στηρίζεται σε πλήρη και διαθέσιμα τεχνικο-οικονομικά δεδομένα.

Το άρθρο Επιστολή του Προέδρου ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας στον Αν. Υπουργό Μεταφορών: Επανειλημμένα αναπάντητα αιτήματα για παροχή τεχνικών δεδομένων και στοιχείων για τη Σιδηροδρομική Σύνδεση Πάτρας εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.

Κύριε Υπουργέ,

Σε συνέχεια της επιστολής σας για τη συγκρότηση Κοινής Ομάδας Εργασίας με αντικείμενο τη «διαμόρφωση της οριστικής πρότασης» για τη σιδηροδρομική έλευση στην Πάτρα, το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας οφείλει να τοποθετηθεί με σαφήνεια.

Η συμμετοχή του ΤΕΕ σε τέτοιες διαδικασίες απορρέει από τον ρόλο του ως συνταγματικά κατοχυρωμένου τεχνικού συμβούλου της Πολιτείας. Δεν μπορεί, όμως, να είναι ούτε τυπική ούτε προσχηματική, ούτε να υποκαθιστά την αρμοδιότητα των καθ’ ύλην υπευθύνων φορέων σχεδιασμού. Προϋποθέτει πλήρη τεχνική ενημέρωση, διαφάνεια, σαφή οριοθέτηση ρόλων και συνέπεια στις δημόσιες δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί.

Στο πλαίσιο αυτό, η αποτελεσματική λειτουργία της Ομάδας Εργασίας και η τεχνικά τεκμηριωμένη συμμετοχή μας σε αυτήν προϋποθέτουν την άμεση ανταπόκρισή σας στα ακόλουθα ζητήματα, επί των οποίων έχετε αναλάβει δημόσια δέσμευση, ενώ το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας έχει ήδη αιτηθεί εγγράφως από το καλοκαίρι του 2024 χωρίς έως σήμερα ανταπόκριση.

Ακολούθως, παρατίθεται ολόκληρη η επιστολή:

Το άρθρο Απαντητική επιστολή στον Αν. Υπουργό Μεταφορών για τη συμμετοχή του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας στην Ομάδα Εργασίας για την πρόταση σιδηροδρομικής σύνδεσης Πατρών εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.

Με επιστολή που απέστειλε σήμερα προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών κ. Κωνσταντίνο Κυρανάκη, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας Βαγγέλης Καραχάλιος, τονίζει ότι είναι αδιανόητο ο συνταγματικά κατοχυρωμένος τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας να απουσιάζει από μια διαδικασία που παρουσιάζεται ως «ανοιχτή διαβούλευση» για το σημαντικότερο έργο υποδομής της Πάτρας.

Το ΤΕΕ/ΤΔΕ υπενθυμίζει επίσης στον κ. Κυρανάκη ότι, παρά τις επανειλημμένες επιστολές του στο Υπουργείο από τον Ιούλιο του 2024, δεν έχει λάβει μέχρι σήμερα τον πλήρη τεχνικό φάκελο της πρότασης που η Κυβέρνηση έχει υποβάλει στο CEF II και επισημαίνει ότι η απουσία τεχνικών στοιχείων, μελετών, κοστολογήσεων και παραδοχών καθιστά αδύνατη την ουσιαστική αξιολόγηση και συμμετοχή των θεσμικών φορέων της περιοχής στην διαβούλευση για το τρένο.

«Κανένας θεσμικός φορέας της περιοχής δεν διαθέτει τεχνικά στοιχεία, οικονομικά δεδομένα ή μελετητικές παραδοχές για το έργο που–θεωρητικά– θα καθορίσει την ανάπτυξη της Πάτρας για τις επόμενες δεκαετίες. Και αυτή η έλλειψη δεν είναι απλώς ένα διοικητικό κενό. Είναι σαφής ένδειξη της απουσίας πολιτικής βούλησης να υπάρξει πραγματικός, διαφανής και επιστημονικά τεκμηριωμένος σχεδιασμός», επισημαίνει ο κ. Καραχάλιος.

Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ/ Τμήμα Δυτικής Ελλάδος, ζητά επίσης από τον Αναπληρωτή Υπουργό να μας απαντήσει στα κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν στο:

• Ποια είναι τα πλήρη τεχνικά δεδομένα του φακέλου που υποβλήθηκε στο CEF II και τον προϋπολογισμό του έργου που κατατέθηκε;
• Τι είχε κατατεθεί τεχνικά και προϋπολογιστικά την πρώτη φορά από τον κ. Καραμανλή και που οφείλεται η διαφοροποίηση της τελευταίας υποβολής από την πρώτη;
• Ποια είναι η αλληλογραφία των υπηρεσιών που κατέθεσαν τον φάκελο με το CEF II και την επίσημη απόφαση – αιτιολόγηση της απόρριψης χρηματοδότησης
• Ποιο είναι το επιχειρησιακό σχέδιο του Υπουργείου για τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο της Πάτρας;
• Αποτελεί ή όχι αιρεσιμότητα η σύνδεση του τρένου στη Πάτρα με το Λιμάνι και αν ναι συνδέεται με τον Νότιο ή Βόρειο Λιμένα της Πάτρας;
• Ποια είναι η συνολική στρατηγική του Υπουργείου για την σύνδεση με την Ηλεία και το σιδηροδρομικό δίκτυο της Πελοποννήσου, με τι χρονοδιαγράμματα, μελέτες και χρηματοδοτήσεις σχεδιάζεται η επαναλειτουργία του;

«Η Πάτρα και η Δυτική Ελλάδα δεν χρειάζονται αποσπασματικές συζητήσεις κλειστών θυρών, αλλά ενιαίο, τεκμηριωμένο και ρεαλιστικό σχέδιο σιδηροδρομικής ανάπτυξης» αναφέρει ο κ. Καραχάλιος. «Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας παραμένει διαθέσιμο να συμβάλει με τεχνική τεκμηρίωση, επιστημονική επάρκεια και υπευθυνότητα σε κάθε στάδιο του σχεδιασμού, αρκεί να διαθέτει τα πλήρη και ουσιαστικά στοιχεία που απαιτούνται.

Στο πλαίσιο αυτό, παρακαλούμε για την άμεση ανταπόκριση του Υπουργείου σας στα ζητήματα που θέτουμε, καθώς και για τη διασφάλιση ότι το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θα συμμετέχει θεσμικά, ισότιμα και ουσιαστικά σε κάθε επόμενη διαδικασία διαβούλευσης και λήψης αποφάσεων για το σιδηροδρομικό έργο της Πάτρας» καταλήγει ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδος.

Επισυνάπτεται το πλήρες κείμενο της επιστολής του ΤΕΕ/ Τμήμα Δυτικής Ελλάδος προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών κ. Κωνσταντίνο Κυρανάκη.

Το άρθρο «Ανοιχτός διάλογος» με φορείς για το τρένο της Πάτρας, χωρίς το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας- Επιστολή Καραχάλιου σε Κυρανάκη εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.

Κατόπιν ομόφωνης απόφασης της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας της 30ης Σεπτεμβρίου 2025, σας απευθύνουμε την παρούσα επιστολή, επιθυμώντας να συμβάλουμε θεσμικά και τεκμηριωμένα στη διαμόρφωση ενός σταθερού και λειτουργικού πλαισίου για τη διαχείριση του ζητήματος της αυθαίρετης δόμησης, το οποίο εξακολουθεί να ταλανίζει τη χώρα επί δεκαετίες.

Η αυθαίρετη δόμηση αποτελεί για δεκαετίες ένα από τα πλέον σύνθετα και ευαίσθητα προβλήματα του ελληνικού δομημένου χώρου, το οποίο επηρεάζει τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τη λειτουργία της κτηματαγοράς, την αστική ανάπτυξη, αλλά και τη σχέση των πολιτών με το κράτος. Παρά τις πολυάριθμες νομοθετικές παρεμβάσεις και προσπάθειες ρύθμισης, εξακολουθούν να παραμένουν σε εκκρεμότητα χιλιάδες περιπτώσεις πολιτών και μηχανικών, που επιχειρούν να συμμορφωθούν με τις διατάξεις των νόμων 4178/2013 και 4495/2017. Στο πλαίσιο αυτό, το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θεωρεί ότι η παρούσα συγκυρία αποτελεί μοναδική ευκαιρία για μια συνολική, ορθολογική και μόνιμη μεταρρύθμιση, ικανή να βάλει τέλος στη διαρκή επαναφορά του θέματος μέσω αποσπασματικών παρατάσεων.

Η αυθαίρετη δόμηση αποτελεί ένα διαχρονικό, σύνθετο πρόβλημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με ρυθμίσεις ή παρατάσεις. Συνιστά απόρροια της χρόνιας αδυναμίας της Πολιτείας να υλοποιήσει ολοκληρωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό και να διασφαλίσει την καθολική ισχύ του νόμου στον χώρο. Ωστόσο, η ευθύνη δεν ανήκει μονομερώς στο κράτος. Αντιθέτως, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε τη συνευθύνη και των πολιτών που εν γνώσει τους παρανομούν ή ανέχονται την παρανομία, αλλά και ορισμένων επαγγελματιών – μεταξύ των οποίων και μηχανικοί – οι οποίοι, σε επιμέρους περιπτώσεις, συμμετείχαν σε δηλώσεις ή διαδικασίες χωρίς τον αναγκαίο τεχνικό και ηθικό έλεγχο.

Η προσέγγιση στο ζήτημα των αυθαιρέτων οφείλει πλέον να στηριχθεί σε μια ολιστική στρατηγική διακυβέρνησης του δομημένου χώρου, που να περιλαμβάνει:

• Την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και την πλήρη ψηφιοποίηση των γεωχωρικών και ιδιοκτησιακών δεδομένων,
• Την τυποποίηση των αυθαιρεσιών βάσει αντικειμενικών, πολεοδομικών και κοινωνικών κριτηρίων,
• Την αυστηρή σύνδεση με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού συμμόρφωσης,
• Την ενίσχυση της διαφάνειας, των ελέγχων και της διασταύρωσης στοιχείων μεταξύ πολεοδομίας, Κτηματολογίου, Εφορίας και λοιπών φορέων,
• Την πρόβλεψη κοινωνικών κριτηρίων και ανταποδοτικών μέτρων, προκειμένου να διασφαλίζεται η κοινωνική δικαιοσύνη.

Μόνο με μια προσέγγιση που αναγνωρίζει την ευθύνη όλων των εμπλεκομένων – κράτους, πολιτών, επαγγελματιών – μπορούμε να επιτύχουμε μια ουσιαστική, σταθερή και δίκαιη λύση στο πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης, χωρίς να αναπαράγεται ο φαύλος κύκλος των παρατάσεων, των εξαιρέσεων και της ανομίας.

Ήδη από το 2019, το ΥΠΕΝ είχε θέσει ως στόχο μια συνολική παρέμβαση για τα αυθαίρετα, η οποία δεν θα στηριζόταν σε νέες παρατάσεις, αλλά στη διαμόρφωση ενός σταθερού θεσμικού πλαισίου, μόνιμου χαρακτήρα, σε συνεννόηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (ΤΕΕ, ΠΟΜΙΔΑ, μηχανικούς, ιδιοκτήτες). Πέντε χρόνια αργότερα, το μεταρρυθμιστικό αυτό σχέδιο παραμένει ημιτελές, με αποτέλεσμα η διοίκηση, οι πολίτες και οι επαγγελματίες να λειτουργούν υπό χρονική πίεση, θεσμική ασάφεια και διοικητική ασυμμετρία.

Ζητήματα και παρατηρήσεις επί του ισχύοντος πλαισίου

Η εμμονή σε διαρκώς ανανεούμενες καταληκτικές ημερομηνίες για την υποβολή δικαιολογητικών ή νέων δηλώσεων αυθαιρέτων δεν επιλύει το πρόβλημα – το μεταθέτει. Με γνωστές σε όλους τις σοβαρές ελλείψεις των πολεοδομιών σε φακέλους και αρχεία (πολλά εκ των οποίων βρίσκονται ακόμη σε διαδικασία ψηφιοποίησης), με καθυστερήσεις στην έκδοση αεροφωτογραφιών για την τεκμηρίωση της παλαιότητας, με ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες που σχετίζονται με το Κτηματολόγιο και με εκκρεμείς δικαστικές αποφάσεις, η τεχνική κοινότητα αδυνατεί να ανταποκριθεί στην ολοκλήρωση των φακέλων εντός των υφιστάμενων χρονικών πλαισίων.

Η σύνταξη φακέλου υπαγωγής –πόσο μάλλον η συμπλήρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου– αποτελεί μια πολυπαραγοντική εργασία που απαιτεί διασταυρωμένες πληροφορίες, χαρτογραφικά και σχεδιαστικά δεδομένα, πολλές φορές και επανασύσταση οικοδομικής άδειας. Παράλληλα, οι μηχανικοί έχουν επιφορτιστεί με επιπλέον βαρύτατο έργο (Ενεργειακά, «Εξοικονομώ», Προσεισμικοί Έλεγχοι, Κτηματολόγιο, Ταυτότητες Κτιρίων), χωρίς καμία αντίστοιχη ενίσχυση σε εργαλεία, χρόνο ή πόρους.

Είναι σαφές ότι το πρόβλημα πλέον είναι δομικό και διαρθρωτικό, και όχι απλώς διαδικαστικό. Η λύση του απαιτεί ολιστική επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου όχι νέα πίεση σε έναν ήδη κορεσμένο μηχανισμό.

Αιτήματα θεσμικών ρυθμίσεων

Με γνώμονα τα παραπάνω, το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας εισηγείται συγκεκριμένα μέτρα άμεσης θεσμικής εφαρμογής:

1. Παράταση της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής δικαιολογητικών για τις δηλώσεις αυθαιρέτων των Ν.4178/13 και Ν.4495/17 πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2025, με δυνατότητα συσχέτισής της με την προθεσμία υποβολής της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Η ρύθμιση αυτή είναι απαραίτητη προκειμένου να εξασφαλιστεί η πραγματική δυνατότητα ολοκλήρωσης των δηλώσεων, χωρίς να τιμωρηθούν πολίτες ή επαγγελματίες για διοικητικά ή τεχνικά εμπόδια που δεν ευθύνονται οι ίδιοι.
2. Αναθεώρηση της καταληκτικής ημερομηνίας υπαγωγής στον Ν.4495/17 – η οποία λήγει στις 31 Μαρτίου 2026 – με μετατροπή της σε ένα μόνιμο καθεστώς υπαγωγής με προσαυξήσεις στα πρόστιμα ανά έτος. Η προσέγγιση αυτή θα αποτρέψει το διοικητικό και πολεοδομικό «πάγωμα» χιλιάδων ακινήτων, θα προσφέρει προβλεψιμότητα στο σύστημα και θα διασφαλίσει την αναπτυξιακή συνέχιση της οικοδομικής και αγοραστικής δραστηριότητας.
3. Επανενεργοποίηση της δυνατότητας ένταξης αυθαιρέτων Κατηγορίας 5 (μεγάλες αυθαίρετες κατασκευές) η οποία έχει καταργηθεί από τον Σεπτέμβριο του 2020 με αποτέλεσμα ήδη να έχει γεμίσει η χώρα μας με χιλιάδες παρατημένες και απαξιωμένες οικοδομές, πραγματικά «κουφάρια», με αυστηρά καθορισμένα κριτήρια, διαφάνεια και έλεγχο, ώστε να αντιμετωπιστεί ένα υπαρκτό κενό συμμόρφωσης για χιλιάδες πολίτες, ιδίως σε παλιές κατασκευές που προϋφίστανται του 2011 και δεν μπορούν να υπαχθούν σε καμία ρύθμιση.

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Το αίτημά μας δεν αφορά μια ακόμη «παράταση», αλλά τη μετάβαση σε ένα τεχνικά εφαρμόσιμο, κοινωνικά δίκαιο και νομικά σταθερό πλαίσιο, με βάση τη νομολογία, την πραγματικότητα της διοίκησης και τις δυνατότητες της τεχνικής κοινότητας. Στεκόμαστε αρωγοί σε κάθε ειλικρινή μεταρρυθμιστική προσπάθεια και επαναλαμβάνουμε την ετοιμότητά μας να συμμετέχουμε ενεργά στη διαμόρφωση και υλοποίηση αυτής της πολιτικής. Η επιτυχία της επόμενης ημέρας για τα αυθαίρετα περνά μέσα από τη θεσμική συνεργασία, τη διοικητική ωριμότητα και τη σαφήνεια κανόνων – όχι μέσα από διαρκή αναβολή του προβλήματος.

Δείτε το επίσημο έγγραφο εδώ :

Το άρθρο Θεσμική επανεκκίνηση στο ζήτημα των αυθαιρέτων – Επιβεβλημένες οι παρατάσεις των καταληκτικών ημερομηνιών δηλώσεων αυθαιρέτων των Ν.4178/13 & Ν.4495/17 εμφανίστηκε πρώτα στο ΤΕΕ - Τμήμα Δυτικής Ελλάδας.